Modelowanie pociągu w programie Blender 3D
Model lokomotywy tworzony w programie Blender 3D. Źródło: Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA.

Dwa podejścia do modelowania: organiczne i parametryczne

Programy do modelowania 3D dzielą się na dwie główne kategorie: narzędzia do modelowania organicznego (swobodne kształtowanie siatki) i narzędzia parametryczne (precyzyjne wymiarowanie z użyciem wiązań geometrycznych). Do druku 3D częściej stosuje się modelowanie parametryczne — pozwala na precyzyjne wymiarowanie elementów i ich późniejszą modyfikację.

Wybór odpowiedniego narzędzia zależy od tego, co chcesz drukować: figurki i modele artystyczne wymagają innych narzędzi niż elementy mechaniczne o konkretnych wymiarach.

Blender — open source do modelowania organicznego i nie tylko

Blender to bezpłatny program open source rozwijany przez Blender Foundation. Pierwotnie przeznaczony do animacji i wizualizacji, posiada również zaawansowane narzędzia do modelowania siatek, które dobrze sprawdzają się przy tworzeniu modeli do druku 3D.

Co warto wiedzieć o Blenderze

  • Licencja: GPL — bezpłatny, możliwy do dystrybucji.
  • Dostępny na Windows, macOS i Linux.
  • Posiada własny slicer — integrację z druk 3D przez add-ony (np. Mesh Analysis do sprawdzania grubości ścianek).
  • Wymaga karty graficznej z obsługą OpenGL 4.3 lub Vulkan.
  • Krzywa nauki jest stroma, ale dostępna jest obszerna dokumentacja i polskie materiały na YouTube.

Oficjalna dokumentacja Blendera dostępna jest na docs.blender.org — w języku angielskim, ale obszerna i dokładna.

FreeCAD — parametryczne modelowanie dla inżynierów

FreeCAD to bezpłatny program open source do parametrycznego modelowania 3D, szczególnie przydatny do tworzenia elementów mechanicznych i technicznych. Modele tworzone są z użyciem wiązań geometrycznych i wymiarowych, co umożliwia precyzyjną kontrolę nad kształtem.

Możliwości FreeCAD

  • Licencja: LGPL — bezpłatny.
  • Eksport do STL, STEP, IGES i innych formatów gotowych do druku.
  • Środowisko Part Design umożliwia tworzenie modeli bryłowych z wiązaniami.
  • Możliwość symulacji FEM (analiza metodą elementów skończonych).
  • Dokumentacja: wiki.freecad.org

Tinkercad — przeglądarkowe modelowanie dla początkujących

Tinkercad to bezpłatna, przeglądarkowa aplikacja firmy Autodesk, skierowana do początkujących. Modelowanie odbywa się przez łączenie i odejmowanie prostych brył — bez instalacji oprogramowania. Wygenerowane modele można wyeksportować bezpośrednio do STL.

To dobry punkt startowy dla osób, które chcą szybko stworzyć prosty model bez nauki zaawansowanego oprogramowania. Dostępne na stronie tinkercad.com.

Fusion 360 — profesjonalne narzędzie z bezpłatną licencją hobbystyczną

Fusion 360 firmy Autodesk łączy modelowanie parametryczne, CAM (generowanie ścieżek narzędzi) i symulację. Dla hobbystów i małych firm Autodesk oferuje bezpłatną licencję z ograniczeniami (np. brak niektórych funkcji CAM i symulacji). Warunki licencji są regularnie aktualizowane przez Autodesk — warto sprawdzić bieżące warunki na stronie Autodesk.

Zestawienie porównawcze

ProgramLicencjaTyp modelowaniaTrudnośćEksport STL
BlenderGPL (bezpłatny)Organiczne, siatkiWysokaTak
FreeCADLGPL (bezpłatny)Parametryczne (CAD)ŚredniaTak
TinkercadBezpłatny (Autodesk)CSG (bryły)NiskaTak
Fusion 360Płatna / hobbysta gratis*Parametryczne + CAMŚredniaTak

Slicer — krok między modelem a drukarką

Slicer to program przekształcający model 3D (plik STL lub 3MF) na instrukcje dla drukarki (G-code). Dwa najpopularniejsze bezpłatne slicery to Cura (Ultimaker) i PrusaSlicer (Prusa Research). Oba są open source i obsługują drukarki wielu producentów.